روان شناسی پنهان در داشبوردهای مدیریتی

جادوبی داشبورد مدیریتی, مجله جادوبی روان شناسی پنهان در داشبوردهای مدیریتی
هوش تجاری و داشبوردهای مدیریتی

داشبورد مدیریتی مجله جادوبی

مدیریت فعالیت های روزانه خود با داشبوردهای مدیریتی

همزمان با افزایش اقبال مدیران به روش های تصمیم گیری بر اساس داده، داشبوردهای مدیریتی نقش مهمی در حوزه تصمیم گیری یافته اند. آن ها با داشتن رابط کاربری تعاملی و توانایی به­ تصویر کشیدن داده­­ ها در فقط یک صفحه­ ، به ابزاری مهم در دسترس مدیران کسب ­و کار تبدیل شده اند. علاوه بر این، داشبوردهای مدیریتی در حال باز کردن راه خود جهت ارتقاء به نرم ­افزارهای کاربردی هستند به طوری که توسط عامه ­ی مردم برای مدیریت فعالیت­ های روزانه مورد استفاده قرار می ­گیرد.

چه­ چیزی داشبوردهای مدیریتی را تا این حد برای ذهن انسان خوشایند و جذاب می­ کند؟ آن ها چه چیزی ارائه­ می دهند که تا این حد مناسب بوده و ذهن بشر طالب آن است؟

۱- میل به کنترل

۲- حافظه­ ی بسیار کوتاه مدت

۳- سهولت استفاده

نتیجه گیری


۱- میل به کنترل

ما عاشق به دست گرفتن کنترل هستیم. تصور کنید برای چند لحظه از آنچه در اطراف تان می­ گذرد کاملا بی ­خبرید. خیلی زود دکمه­ ی وحشتتان روشن می­ شود­ و می ­خواهید بدانید چه­ خبر است؟ از نقطه ­نظر تکاملی، اگر روی محیط مان کنترل داشته باشیم، شانس بیشتری برای بقا داریم. ضمیر ناخودآگاه ما، بر اساس سطح کنترل ادرا ک­ شده ­مان­، ما را برای هر نوع خطری آماده می ­سازد.

داشبوردهای مدیریتی باعث می شود که بتوانیم درباره کسب و کار خود آگاهی بیشتری داشته باشیم و در نتیجه بتوانیم کسب و کار خود را بهتر از گذشته کنترل کنیم.

داشبورد مدیریتی می تواند چنین کنترلی را به شما بدهد. چه داشبورد امور مالی شخصی باشد که شما را از خرج­ هایتان آگاه ­سازد، چه داشبورد بازاریابی سازمانی باشد که شما را در ردیابی بودجه­ ی بازاریابی تان یاری نماید، در هر دو مورد آگاهی شما از وضعیت اطراف خود افزایش یافته و بدین­ ترتیب احساس کنترل و تسلط مطلوب در اختیارتان قرار می ­گیرد.

این داشبورد به­ تیم ­های بازاریابی کمک می­ کند در بودجه­ ها مشارکت داشته و به هزینه ­کردن در مسیر هدف خود ادامه دهند.
این داشبورد به­ تیم ­های بازاریابی کمک می­ کند در بودجه­ ها مشارکت داشته و به هزینه ­کردن در مسیر هدف خود ادامه دهند.

اغلب داشبوردهای مدیریتی از یک استراتژی/ساز و کار سه­ مرحله­ ای برای ایجاد حس کنترل استفاده می­ کنند:

  1. دادن درک روشنی از چیزهایی که در ایجاد حس اطمینان یاری تان کند.
  2. ارائه ­ی منابعی جهت پیش بینی و برنامه­ ریزی برای آینده
  3. کمک به انجام دادن به­ موقعِ کارهای مهم جهت اجتناب از وحشت دقیقه­ ی آخر

۲- حافظه­ ی بسیار کوتاه مدت

جیکوب نیلسن (Jakob Nielsen) در مقاله ای تحت عنوان «حافظه ­ی کوتاه­ مدت و کاراییِ وب» [۱]، به این موضوع اشاره می ­کند که ذهن انسان قادر به ذخیره­ ی اطلاعات زیادی در حافظه ­ی کوتاه مدت خود نیست. از نظر او این مطلب زمانی صدق می­ کند که انسان پشت سر هم، با داده ­های انتزاعی یا غیرمعمول متعددی بمباران می ­شود. وی به پژوهش­ هایی اشاره می کند که می ­گویند حافظه ­ی کوتاه­ مدت ما تنها هفت قطعه از اطلاعات را نگهداری می ­کند و این داده ­ها ظرف حدود ۲۰ ثانیه از مغز ما پاک می ­شوند.

داشبوردها با غلبه بر محدودیتِ حافظه­ ی کوتاه­ مدت کار می ­کنند. آن ها با نمایش تمامی اطلاعات مربوطه روی یک صفحه­ میدان دید کاربر و وابستگی او را به حافظه­ ی کوتاه­ مدت کاهش می ­دهند. بدین ترتیب دیگر مجبور نیستید هیچ چیز را به ­یاد بیاورید چرا که همگی آن ها در مقابل چشمانتان وجود دارد.

داشبوردها با غلبه بر محدودیتِ حافظه­ ی کوتاه­ مدت کار می ­کنند. آن ها با نمایش تمامی اطلاعات مربوطه روی یک صفحه­ میدان دید کاربر، وابستگی او را به حافظه­ ی کوتاه­ مدت کاهش می دهند.

با این وجود در بسیاری از موارد، آنقدر داده وجود دارد که در یک صفحه­ جا نمی ­شود. داشبوردها به سه روش روی محدودیت­ های حافظه­ ی کوتاه­ مدت کار می­ کنند:

  • استفاده از جدول و نمودار برای کاهش وابستگی به حافظه ­ی کوتاه­ مدت

برای درک این مطلب، بیایید دو روش به­ تصویر کشیدن داده­ های واحد را در نظر بگیریم: یک جدول و یک نمودار.

داده به صورت عدد
داده به صورت عدد
به­ خاطر آوردن افت ­وخیزهای فروش از طریق نمودار خطی آسان­ تر از به ­یاد آوردن ارقام دقیق جدول است.
به­ خاطر آوردن افت ­وخیزهای فروش از طریق نمودار خطی آسان­ تر از به ­یاد آوردن ارقام دقیق جدول است.
  • تهیه­ ی یک صفحه­ ی مرور/خلاصه ای از گزینه­ های سطح پایین

صفحه ­ی مرور، نمایی فوری از داده­ های مهم در یک صفحه را فراهم می ­سازد که بار حافظه ­ی کوتاه مدت را سبک می ­کند. سپس کاربران می ­توانند در صورت نیاز برای دریافت جزئیات بیشتر در مورد داده­ های مورد نظر خود، به سطوح پایین­ تر بروند.

RescueTime Summary، یک نمای کلی (a bird’s eye view) از شاخص­ های مهمی را فراهم می ­سازد که در آن می ­توان برای اطلاعات جزئی­ تر به سطوح پایین ­تر رفت.
RescueTime Summary، یک نمای کلی (a bird’s eye view) از شاخص­ های مهمی را فراهم می ­سازد که در آن می ­توان برای اطلاعات جزئی­ تر به سطوح پایین ­تر رفت.
  • تقسیم بندی داده ­ها میان زبانه ­ها

این روش با تقسیم کردن اطلاعات به قطعات قابل هضم، شناخت هر یک را برای کاربر آسان تر می کند. هم­چنین، با قرارگیری داده ­های مرتبط تحت یک زبانه، تحلیل آن ها برای کاربر ساده­ تر خواهد شد.

برای نمونه در داشبورد فوق، داده ­ها درمیان زبانه­ های مختلف تجزیه شده است: نمای کلی، معاملات، بودجه، اهداف، روندها، سرمایه­ گذاری ­ها، و روش ­های صرفه­ جویی
برای نمونه در داشبورد فوق، داده ­ها درمیان زبانه­ های مختلف تجزیه شده است: نمای کلی، معاملات، بودجه، اهداف، روندها، سرمایه­ گذاری ­ها، و روش ­های صرفه­ جویی

۳- سهولت استفاده

سختش نکن! [۲] این اصل همان ­قدر که در زندگی واقعی کاربرد دارد در کسب و کار نیز مفید است. بیایید یک سیستم مدیریت موجودی را در نظر بگیریم. با استفاده از قلم و کاغذ، ساعت ­ها زمان می ­برد تا سوابق به­ روز­شده ­ی سفارش های ورودی و خروجی را ثبت و نگهداری کنیم (بدون در نظر گرفتن انرژی که در این کار صرف می ­شود)، این زمان با داشبوردهای دیجیتال امروزی به ­شدت کاهش می ­یابد.

در داشبورد «مدیریت موجودی» فوق، به تجّار امکان نظارت بر موجودیشان در میان کانال های فروش متعدد داده شده است.
در داشبورد «مدیریت موجودی» فوق، به تجّار امکان نظارت بر موجودیشان در میان کانال های فروش متعدد داده شده است.

هم­چنین با رایج شدن طراحی­ های واکنشگرا (Responsive design) در صنعت دیجیتال، این داشبوردها به ­تدریج قابلیت سازگاری با انواع پلت فرم ها را خواهند داشت. به نحوی که برای کاربران امکان دسترسی به اطلاعات بر روی لپ ­تاپ و بسیاری از دستگاه­ های تلفن همراه را فراهم می ­سازند.

برخی از داشبوردها را می­ توان روی دستگاه ­های متعدد مشاهده کرد.
برخی از داشبوردها را می­ توان روی دستگاه ­های متعدد مشاهده کرد.

نتیجه گیری

هر محصولی که داشبورد مدیریتی را به ­عنوان یکی از پیشنهادهای کلیدی خود در دستور کار دارد، می بایست نیازهای روان­شناختی کاربران نهایی­ اش را در نظر بگیرد. کاربران دوست دارند کنترل­ را در دست باشند، آن ها حافظه­ ی کوتاه­ مدت محدودی دارند، و عاشق چیزهای ساده هستند. این سه عامل می ­بایست اساس تمامی طراحی­ های داشبورد را تشکیل دهد. نیازهای کاربرتان را درک کنید و بهترین چیزها را در طراحی خود بگنجانید، آن­گاه مواد لازم برای خلق یک داشبورد مدیریتی کامل را خواهید داشت.

 

پانوشت ها:

[۱] Short-Term Memory and Web Usability

[۲] اصل KISS که مخفف Keep it simple, stupid است. یک اصل طراحی که در سال ۱۹۶۰ توسط نیروی دریایی آمریکا  مطرح شد. این اصل می ­گوید که اغلب سیستم ­­ها اگر به جای پیچیده شدن ساده نگه داشته شوند، بهترین کارایی را خواهند داشت؛ از این رو باید سادگی را به ­عنوان هدفی کلیدی در طراحی مد نظر قرار داد و از پیچیدگی غیرضروری اجتناب کرد.

مطالب پیشنهادی

برچسب ها :

درج دیدگاه

You have to agree to the comment policy.

*