چگونه نمودار موثر طراحی کنیم ؟

جادوبی بصری سازی, مجله جادوبی چگونه نمودار موثر طراحی کنیم ؟
بصری سازی اطلاعات

بصری سازی مجله جادوبی

در مقاله ای با عنوان داوینچی دنیای داده درباره ادوارد تافتی و مفاهیمی که به دنیای داده و بصری سازی اطلاعات وارد کرد صحبت کردیم. از نظر ادوارد تافتی، سادگی و قابل فهم بودن تصویر در بصری سازی اطلاعات بسیار حائز اهمیت است. در این مقاله به چگونگی ترسیم نمودار قابل فهم با نظر ادوارد تافتی می پردازیم.

زوائد نموداری

حذف زوائد نموداری یا چارت جانک (Chart Junk) یکی از مفاهیمی است که ادوارد تافتی برای ترسیم نمودارهای موثرتر ارائه کرده است. این مفهوم، برآمده از بکارگیری >شاخصی به نام «نسبت داده به جوهر» است که در مقاله پیشین در ادامه این بحث، ابتدا به معرفی انواع زوائد نموداری و سپس به بحث در مورد مفید بودن یا نبودن زواید نمودارها خواهیم پرداخت.

ادوارد تافتی سه نوع مختلف از زوائد نمودارها را معرفی می کند که در ادامه به تفکیک مورد بررسی قرار خواهند گرفت:

۱- استفاده ناخواسته از هنرهای نوری ( Unintended Optical art)

خلق تصاویر با استفاده از خطاهای نوری (Optical Illusion)، هنرهای نوری گفته می شود. این تصاویر می توانند منجر به پرش چشم یا حتی احساس سرگیجه شوند. حتما برخی از این تصاویر را قبلا مشاهده کرده اید. در تصویر زیر، نمونه ای از این موارد آورده شده است.استفاده ناخواسته از این نوع الگوها و سایه ها در تصاویر می تواند منجر به  خستگی بیننده شما شود. جالب است بدانید که دلیل اصلی عدم استفاده از لباس راه راه در تلویزون همین امر است. تافتی در کتاب خود به شکل فوق اشاره کرده و پیشنهاد داده که به جای استفاده از این الگوها مستقیما روی داده برچسب زده شود.

۲- استفاده از خطوط شبکه ای(Grid)

دومین نوع از زوائد نموداری که تافتی به آن اشاره می کند، گریدها هستند. گریدها هم به لحاظ نسبت داده به جوهر نامناسب هستند و هم دیده شدن داده اصلی را با مشکل روبه رو می کنند. به همین دلیل بهتر است هنگام استفاده از گریدها آن ها را کمرنگ و نازک کنیم تا داده ها به خوبی دیده شوند و خطوط باعث شلوغی صفحه و درگیری ذهن نشود. تافتی استفاده از برچسب گذاری مستقیم روی نمودار را پیشنهاد می دهد.

۳- استفاده از اردک ها

سومین نوع از زوائد نموداری به اردک مشهور شده است. این نوع زائده ی نموداری به استفاده از تزیینات غیر داده ای برای نمودارها اشاره دارد. تصویری که در انتهای این مقاله به شکل هیولا ارائه شده یکی از نمونه های معروف استفاده چارت جانک اردک است. بر اساس نظر تافتی این تزیینات منجر به کاهش تمرکز در دیدن نمودار و به خاطر سپاری آن خواهد شد.

 


با بررسی زوائد نموداری مختلف به سوال اساسی زیر پاسخ می دهیم:

آیا زوائد نموداری مفید هستند؟

یکی از مباحث مهمی که در رابطه با زوائد نموداری مطرح است مفید یا مضر بودن آن ها برای مخاطب است. به نظر ادوارد تافتی استفاده از زوائد نموداری مضر است و نباید از آن ها استفاده کرد. در واقع از نظر تافنی طراحی باید تا حد ممکن مینیمال باشد. اما مطالعاتی نیز انجام شده که بر اساس دو شاخص «دقت» و  «یادآوری»، استفاده و عدم استفاده از زواید نمودارها را مورد بررسی قرار داده است. به عنوان مثال دو شکل فوق به افراد نشان داده شده و دقت در فهم نمودار و یادآوری نمودار پس از چند هفته مورد آزمایش قرار گرفته است. نتایج نشان می دهد که تفاوت در دقت چندان متفاوت نبوده، اما یادآوری در حالت استفاده از زوائد نموداری نوع سوم به شدت بالاتر بوده است.

اگر چه برخی مطالعات نشان دهنده این است که استفاده از اردک ها منجر به افزایش یادآوری خواهد شد، اما همچنان بر استفاده نکردن از دو نوع اول زوائد نمودارها اتفاق نظر وجود دارد.

مطالب پیشنهادی

برچسب ها :

درج دیدگاه

You have to agree to the comment policy.

*