پایگاه داده و الگوی داشبورد هوشمند کسب‌وکار

جادوبی داشبورد, هوش تجاری پایگاه داده و الگوی داشبورد هوشمند کسب‌وکار
پایگاه داده

داشبورد هوش تجاری

پایگاه داده و الگوی داشبورد هوشمند کسب‌وکار

در حوزه هوش تجاری اگرچه درک ساختار پایگاه داده اهمیت دارد اما نباید از این مساله غافل شد که آن برای چه هدفی طراحی می‌شود. لازم است توجه شود که ساختار پایگاه داده باید مطابق با درخواست­‌های کاربر آن باشد؛ در غیر این صورت هدف آن تامین نخواهد شد.

هر وقت ما درباره‌­ی ساخت یک سیستم جدا برای نگهداری از اطلاعات صحبت می‌­کنیم، باید آن اطلاعات را از سیستم خوانده و در سیستم دیگری تکثیر کنیم. گاهی­ اوقات این کار فقط چند میکروثانیه طول می‌­کشد و گاهی هم ماه‌ها زمان می­‌خواهد (مانند بسیاری از فرآیندهای پردازش تحلیلی آنلاین ،OLAP). گاهی هم این زمان به درخواست کاربر بستگی دارد.

صرفِ ‌نظر از روش مورد استفاده، همیشه مقداری تاخیر وجود دارد. چراکه ما نه تنها درحال تکثیر اطلاعات از یک سیستم در سیستم دیگری هستیم، بلکه در حال سامان­دهی مجدد و حتی تغییر آن­‌ها نیز هستیم. اکنون سوال اینجاست که ما چگونه می‌­توانیم فرمت اطلاعات و انجام فرآیند تحویل را متعادل کنیم؟

به نظر می­‌رسد که هر چه جست­جو در سیستم مرجع کمتر باشد، تاخیر در گزارش نیز کمتر است. هرچه ساختار اطلاعات بهتر بتواند به درخواست‌­های کاربر پاسخ داد، کمتر برای آماده‌­سازی اطلاعات زمان ­نیاز دارد. وقتی ما یک پروژه­‌ی ساخت داشبورد را شروع می­‌کنیم، باید همیشه از خودمان بپرسیم که می‌خواهیم با چه سرعتی اطلاعات را ببینیم؟ اغلب کاربران می‌گویند «زمان واقعی‌­اش» را می‌خواهیم. اما «زمان واقعی» به چه معناست؟

اگر افراد فقط ۴ یا ۵ بار در روز اطلاعات را وارد سیستم مرجع می‌­کنند، چرا باید آن را هر دقیقه درون یک پایگاه داده بارگذاری کنیم؟ اگر سیستم مرجع ما توسط هر نوع فرآیند گروهی به‌روز شود، چگونه قادر خواهیم بود تا داشبوردهایی در زمان واقعی را بسازیم؟ زمان واقعی می‌­تواند هر پنج دقیقه، هر ساعت یا هر روز باشد. به هر حال هر چه که هست بیشتر اطلاعات در سیستم مرجع در میکروثانیه تغییر نمی‌کنند! (به جز در سیستم­‌های تجارت الکترونیکی)

گاهی اوقات افراد اطلاعات را به طور لحظه‌ای درخواست می‌کنند. نه به این خاطر که آن­‌ها اطلاعات را در هر زمان می­‌خواهند بلکه به این‌ علت که آن­‌ها به درستی نمی‌­دانند داده با چه سرعتی تغییر کرده­ است. پس تمرکز ما بر روی این‌ سوال خواهد بود که «ما چگونه می­‌توانیم بفهمیم اطلاعات چه‌ زمانی به‌روز شده است؟». در برخی موارد اطلاعات اغلب تغییر نمی‌کند، اما اگر به‌روز شود فهمیدنش ضروری‌ است. در این مورد ما باید از مزایای بروزرسانی آنی که در SOA راه‌­اندازی شده استفاده‌ کنیم.

یک داشبورد کسب­‌وکار حاوی نمودارها و گراف‌­های متعددی ‌است. هر نمودار، دیدگاهی را ارائه می‌­دهد که نمودار دیگر نمی‌­دهد. برخی نمودارها پنجره­‌های زمانی کوتاهی دارند در حالیکه برخی نمودارها حاوی اطلاعات چند ساله هستند. برخی نمودارها مختص یک نقطه­‌ی جغرافیایی خاص‌ هستند در حالیکه برخی دیگر ممکن است کل دنیا را دربربگیرند. نمودارها و گراف­‌ها در این داشبوردها ممکن است از منابع مختلف اطلاعات جمع‌­آوری شده‌ باشند یا ممکن است که منابع آن­‌ها یکسان باشند اما به روش‌­های مختلفی مرتب شده‌ باشند.

به‌ منظور ارائه‌­ی موثر اطلاعات، باید آن‌ها را به گونه‌­ای که در داشبورد مرتب کرده­‌ایم، بچینیم؛ یا به عبارت بهتر از مهندسی معکوس داشبورد برای طراحی‌ پایگاه داده­‌هایمان استفاده کنیم. روش‌­های زیادی برای انجام این کار وجود دارند. یک روش بسیار رایج استفاده از «تغییرپذیری‌ زمان» است. در این ­صورت از تغییر­پذیری زمان برای نیاز به تازه­‌سازی هر نمودار استفاده ­می‌­شود (یعنی افراد چه زمان می‌­خواهند تا نمودارهایشان را پس از در دسترس قرار گرفتن ببینند؟).

همان­طور که در بخش «گزارش‌گیری پیشرفته از سازمان به سبک داشبورد» صحبت کردیم، در یک دسته‌بندی ۳ نوع داشبورد داریم: داشبوردهای راهبردی، داشبوردهای تاکتیکی (یا تحلیلی) و عملیاتی. هر نوع داشبورد برای هدف خاصی استفاده می­‌شود. علاوه‌­براین، نقش‌­های متفاوت این داشبوردها هم اطلاعات متفاوت با بازه‌های زمانی متفاوت برای بروزرسانی نیاز دارند.

داشبوردهای زنده

یک داشبورد زنده حاوی بازه­‌های زمانی کوتاه‌تر و گاهی اوقات خلاصه­‌ای از مجموع اطلاعات خام کسب‌­وکار است. نمونه‌ای از این داشبورد یک داشبورد ترافیک شبکه است که در شکل زیر می‌بینید.

این داشبورد ترافیک شبکه را در یک بازه­‌ی زمانی یک ساعته نشان می‌­دهد و به شما می‌­گوید که کدام ۱۰ دستگاه بیشترین صحبت را داشته‌­اند. همچنین میزان استفاده از شبکه، تعداد بسته­‌ها در ثانیه و تعداد خطاها در ثانیه را نشان می­‌دهد. اگر فایلی وجود داشته ­باشد که بیشترین پهنای باند را گرفته ­باشد، آن را نیز به شما نشان می‌­دهد. این داشبورد یک هدف خاص دارد و آن هدف، نظارت بر فعالیت­‌های شبکه است. این داشبورد نه تنها به شما می‌­گوید که شبکه­‌ی شما چگونه در حال فعالیت است، بلکه مهم‌تر از آن به شما می‌­گوید سرعت شبکه­‌ی شما دقیقا چه زمانی کاهش می­‌یابد. هرگاه که برخوردهایی پیش آید، دستگاه مولد آن را به شما نشان می‌­دهد.

داشبورد ترافیک شبکه

یک مثال دیگر از زنده بودن داشبورد «هشدارها» هستند. هشدارها نوعی از اجزای درون داشبوردها هستند. آن­‌ها معمولاً فقط یک فاز دارند (مثلاً “Red Sox Won”). این نوع هشدار معمولاً در داشبوردهای مختلف نمایش داده می‌­شود. (مثلاً  امروز ۳۰% فروش داشته‌­ایم یا امروز ۱۰% بیشتر از میزان هدف فروش داشته‌­ایم). از زمانی که دستیارهای دیجیتالی شخصی (PDAها) بیشتر محبوب شدند و تکنولوژی آن‌­ها بیشتر تکامل یافت، این هشدارها در زمان واقعی به PDAها تحویل داده می­‌شوند.

داشبوردهای زنده می‌­توانند اطلاعات را مستقیم از سیستم‌­های کسب­‌وکار بگیرد و آن را به شکل یک پیام با پسوند xml یا یک مجموعه اطلاعات استخراج شده تحویل دهد.

 

همین الان یک داشبورد مدیریتی مال خود کنید

داشبوردهایی با بازه‌­ی کوتاه

داشبوردی که اطلاعات روزانه را نمایش می­‌دهد، معمولاً برای نظارت بر پیشرفت‌­های هفتگی، ماهانه، فصلی یا سالانه مناسب است. این نوع داشبورد از نوع داشبوردهای عملیاتی است.

یک داشبورد عملیاتی به مدیران کمک می‌­کند تا عملکردهای روزانه‌­شان را از دیدگاه و زاویه­‌های مختلفی بررسی‌ کنند. این نوع داشبورد معمولاً حاوی نمودارها زیادی‌ است. یک ویژگی اصلی داشبوردهای عملیاتی آن‌ است که آن­‌ها اطلاعاتی از منابع مختلف را ترکیب می­‌کنند. بنابراین برای آن‌­ها یک مرکز اطلاعات (data mart) ممکن است مورد نیاز باشد. در این مرکز اطلاعات منابع اطلاعاتی از پیش‌ ترکیب و جمع‌­آوری می‌­شوند تا عملکرد داشبورد افزایش یابد. گاهی اوقات استفاده‌کنندگان از این داشبورد به قابلیت «از کلیات به جزئیات» نیاز دارند تا اطلاعات را از دیدگاه‌­های اکتشافی نگاه کنند. یک OLAP ارتباطی (ROLAP) برای بیان داده برای این نوع داشبورد مناسب‌­تر است.

داشبوردهایی با بازه‌­ی بلند

معمولا داشبوردهایی را که بازه‌ی زمانی بلندتری را دربرمی‌گیرد، داشبورد استراتژیک یا راهبردی می‌نامند. این چنین داشبوردی حاوی محاسبات سطح بالاتر و شاخص­‌های کلیدی عملکرد (KPIها) است. اطلاعات خام که مستقیم از سیستم­‌های کسب­‌وکار می‌آیند کافی نیستند. برای رسیدن به عملکرد بهینه، ما برای این داشبوردها OLAPهای چندبعدی MOLAP ها را می­‌سازیم. یک منبع اطلاعات MOLAP مقادیر جمع‌­شده را ذخیره می­‌کند، بنابراین محاسبات سطح بالایی مانند محاسبات برای KPIها مقدور می­‌شود. شکل زیر رابطه­‌ی بین ساختارهای پایگاه داده و انواع مختلف داشبورد را نشان می­‌دهد.

انبار داده و الگوی داشبورد BI
انبار داده و الگوی داشبورد BI

 

مطالب پیشنهادی

برچسب ها :

درج دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*